Waarvoor gebruik je deze checklist werkplek?
Deze checklist voor de werkplek en werkomgeving is bedoeld als praktisch hulpmiddel bij een werkplekinspectie, bij het inrichten van een nieuwe werkplek of als jaarlijkse controle. Hij vervangt de RI&E niet, maar helpt om de meest voorkomende afwijkingen op te sporen voordat ze tot klachten, verzuim of ongevallen leiden. Loop de punten per werkplek na, noteer per punt "in orde", "actie nodig" of "niet van toepassing" en leg vast wie de actie oppakt en wanneer.
A. Veiligheid en noodsituaties
- Vluchtwegen, nooduitgangen en verzamelplaats zijn vrij, gemarkeerd en bekend bij medewerkers.
- Blusmiddelen en EHBO-middelen zijn aanwezig, bereikbaar en binnen de keuringsdatum.
- Vloeren zijn vrij van struikelgevaar (kabels, losse matten, natte plekken) en voldoende stroef.
- Elektrische apparatuur, stekkerdozen en snoeren zijn onbeschadigd; stekkerdozen worden niet doorgelust.
- Machines en gereedschap hebben werkende beveiligingen en zijn periodiek gekeurd (NEN 3140 waar van toepassing).
- Gevaarlijke stoffen zijn geëtiketteerd, veilig opgeslagen en het veiligheidsinformatieblad is beschikbaar.
- De voorgeschreven persoonlijke beschermingsmiddelen zijn aanwezig, passen en worden gebruikt.
- Werken op hoogte gebeurt met goedgekeurde ladders, trappen of steigers; ladders alleen voor kortdurend werk.
B. Ergonomie van de werkplek
- De stoel is instelbaar (zithoogte, rugleuning, armleggers) en de medewerker weet hoe de stoel moet worden afgesteld.
- Het bureau heeft de juiste hoogte (ellebogen circa 90 graden) of is in hoogte verstelbaar; zit-sta-afwisseling is mogelijk.
- De bovenrand van het beeldscherm staat op ooghoogte, op een armlengte afstand; bij laptopwerk langer dan twee uur per dag is er een los toetsenbord, muis en laptopstandaard of extern scherm.
- Er is voldoende been- en bewegingsruimte onder en rond het bureau.
- Zwaar tillen (meer dan 23 kg) of vaak herhaald tillen wordt vermeden of ondersteund met hulpmiddelen.
- Statische of repeterende taken worden afgewisseld; er zijn afspraken over micropauzes (zie ergonomie op de werkplek).
C. Klimaat, licht en geluid
- De temperatuur ligt bij kantoorwerk tussen circa 20 en 24 °C en er is geen hinderlijke tocht.
- De ruimte wordt voldoende geventileerd (richtwaarde CO₂ onder 1.000 ppm); ventilatieroosters zijn open en schoon.
- De verlichting is voldoende (minimaal 500 lux bij beeldschermwerk) zonder spiegeling of verblinding op het scherm.
- Daglicht en uitzicht zijn waar mogelijk beschikbaar; zonwering werkt.
- Het geluidsniveau maakt geconcentreerd werken mogelijk; bij lawaai boven 80 dB(A) is gehoorbescherming beschikbaar (zie lawaai op de werkplek).
- Er is geen hinder van stof, geur of dampen; afzuiging werkt waar die nodig is.
D. Organisatie en welzijn
- Medewerkers hebben voorlichting en instructie gekregen over de risico's van hun werk en de werkplek.
- Er zijn een preventiemedewerker, bedrijfshulpverleners en een vertrouwenspersoon aangewezen en de namen zijn bekend.
- Pauzes worden genomen volgens de Arbeidstijdenwet en er is een geschikte pauzeruimte (zie eten op de werkplek).
- Werkdruk en ongewenst gedrag zijn bespreekbaar en opgenomen in de RI&E (zie psychosociale arbeidsbelasting).
- Bijna-ongevallen en incidenten worden gemeld, geregistreerd en opgevolgd.
- Sanitaire voorzieningen en de werkplek zelf worden regelmatig schoongemaakt; bij flexplekken is er een clean-desk-afspraak.
E. Thuiswerkplek en flexplek
- De thuiswerkplek voldoet aan dezelfde ergonomische eisen als op kantoor (stoel, bureau, scherm) en de werkgever heeft dit gecontroleerd of laten checken.
- Er zijn afspraken over bereikbaarheid en werktijden thuis (zie recht op onbereikbaarheid).
- Flexplekken zijn snel in te stellen (verstelbare stoel, docking-station, verstelbaar bureau) en er is opbergruimte voor persoonlijke spullen.
- Medewerkers weten bij wie ze klachten of gebreken van de werkplek kunnen melden en binnen welke termijn die worden opgelost.
Hoe vaak loop je de checklist na?
Als vuistregel: bij elke nieuwe of gewijzigde werkplek, na een incident, en verder minimaal jaarlijks voor kantoorwerkplekken en per kwartaal voor productie-, bouw- en zorgomgevingen. Lees meer over frequentie, rapportage en opvolging in de gids over werkplekinspecties. Meer templates en formulieren, zoals een incidentrapportageformulier en een RI&E-template, staan bij de downloads.